İngilizce A ve An Kullanımı: Belirsiz Tanımlıklar (Indefinite Articles) Konu Anlatımı

İngilizce öğrenme yolculuğunuzda sıkça karşınıza çıkacak olan “a” ve “an” kelimeleri, dilin temel yapı taşlarından olan tanımlıkların (articles) bir parçasıdır. Bu kelimeler, Türkçedeki “bir” kelimesine benzer bir anlam taşır ve “belirsiz tanımlıklar” (indefinite articles) olarak adlandırılır. Herhangi bir, belirli olmayan bir nesneden veya varlıktan bahsederken kullanılırlar. Bu yazımızda, “a” ve “an” kullanımının inceliklerini, kurallarını ve istisnalarını bol örnekle açıklayarak konuyu sizler için çok daha anlaşılır hale getireceğiz.

Temel Kural: Sesli mi, Sessiz mi?

“A” ve “an” arasındaki seçim, kendilerinden sonra gelen kelimenin yazılışına değil, okunuşunun ilk sesine bağlıdır. Bu, en önemli ve en temel kuraldır. Kural oldukça basittir:

• Eğer kelime sessiz bir sesle başlıyorsa, önüne “a” gelir.
• Eğer kelime sesli bir sesle başlıyorsa, önüne “an” gelir.

İngilizcedeki sesli harfler (vowels) a, e, i, o, u‘dur. Geriye kalan harfler ise sessiz harflerdir (consonants). Şimdi bu temel kuralı örneklerle pekiştirelim:

“A” Kullanımına Örnekler (Sessiz Sesle Başlayanlar):

• a book (bir kitap) – ‘b’ sesi sessizdir.
• a car (bir araba) – ‘c’ sesi sessizdir.
• a dog (bir köpek) – ‘d’ sesi sessizdir.
• a friend (bir arkadaş) – ‘f’ sesi sessizdir.
• a lemon (bir limon) – ‘l’ sesi sessizdir.
• a tree (bir ağaç) – ‘t’ sesi sessizdir.

“An” Kullanımına Örnekler (Sesli Sesle Başlayanlar):

• an apple (bir elma) – ‘a’ sesi seslidir.
• an egg (bir yumurta) – ‘e’ sesi seslidir.
• an idea (bir fikir) – ‘i’ sesi seslidir.
• an orange (bir portakal) – ‘o’ sesi seslidir.
• an umbrella (bir şemsiye) – ‘u’ sesi seslidir.

Dikkat Edilmesi Gereken İstisnalar ve Özel Durumlar

İngilizcede kurallar olduğu kadar istisnalar da vardır. “A” ve “an” kullanımı için de en önemli nokta, harfin kendisine değil, çıkardığı sese odaklanmaktır. İşte bu noktada bazı kelimeler kafa karıştırıcı olabilir.

1. ‘U’ Harfinin İki Farklı Sesi

Eğer ‘u’ harfi kelimenin başında “a” gibi (örneğin ‘umbrella’ kelimesindeki gibi) okunuyorsa, önüne “an” gelir. Ancak ‘u’ harfi “yu” gibi (‘university’ kelimesindeki gibi) okunuyorsa, bu ses sessiz bir ses (‘y’ sesi) olarak kabul edilir ve önüne “a” gelir.

• an uncle (ʌnkl – ‘a’ sesiyle başlar)
• a university (yu-niversiti – ‘y’ sesiyle başlar)
• a uniform (yu-niform – ‘y’ sesiyle başlar)
• a useful tool (yu-sful – ‘y’ sesiyle başlar)

2. Okunmayan ‘H’ Harfi

Kelimenin başındaki ‘h’ harfi bazen yutulur, yani okunmaz. Eğer ‘h’ harfi okunmuyorsa, kelime sesli bir harfle başlıyor demektir ve önüne “an” gelir. Eğer ‘h’ harfi belirgin bir şekilde okunuyorsa, sessiz ses kabul edilir ve önüne “a” gelir.

• an hour (aur – ‘h’ okunmaz)
• an honest person (onıst – ‘h’ okunmaz)
• an heir (er – ‘h’ okunmaz)
• a house (haus – ‘h’ okunur)
• a horse (hors – ‘h’ okunur)
• a historical event (historikıl – ‘h’ okunur)

3. Kısaltmalar ve Harflerin Okunuşu

Kısaltmalarda da kural aynıdır: harfin okunuşunun ilk sesine bakılır. Örneğin, ‘F’ harfi tek başına “ef” diye okunur ve sesli bir sesle başlar.

• an FBI agent (‘ef-bi-ay’ – sesli başlangıç)
• a UK citizen (‘yu-key’ – sessiz başlangıç)
• an SMS message (‘es-em-es’ – sesli başlangıç)
• a NASA employee (‘nasa’ – sessiz başlangıç)

“A” ve “An” Nerelerde Kullanılır?

Bu temel kuralları öğrendikten sonra, sıra belirsiz tanımlıkların cümle içinde nerelerde ve ne amaçla kullanıldığını anlamaya geldi.

1. Bir Şeyden İlk Kez Bahsederken: Dinleyici veya okuyucu için yeni olan, daha önce bahsedilmemiş tekil ve sayılabilen bir isimden önce kullanılır.
   Örnek: I saw a cat in the garden. The cat was black. (Bahçede bir kedi gördüm. Kedi siyahtı.) – İlk cümlede herhangi bir kediden bahsettiğimiz için “a” kullandık. İkinci cümlede ise artık o kedi belirli olduğu için “the” kullandık.
2. Meslekleri veya Grupları Tanımlarken: Bir kişinin mesleğini, ne iş yaptığını veya bir grubun üyesi olduğunu belirtmek için kullanılır.
   Örnek: She is a doctor. (O bir doktor.)
   Örnek: He is an engineer. (O bir mühendis.)
3. Genelleme Yaparken: Bir grubun herhangi bir üyesini temsil etmek için kullanılır.
   Örnek: A lion is a dangerous animal. (Aslan tehlikeli bir hayvandır.) – Herhangi bir aslan, tüm aslanlar adına konuşur.
4. Sayı ve Miktar İfadelerinde: Bazı sayı ve miktar ifadelerinin başında kullanılır.
   Örnek: a lot of (birçok), a couple of (bir çift), a dozen (bir düzine), a hundred (yüz)

Unutmayın ki “a” ve “an” gibi tanımlıklar, İngilizcede isimlerin önünde kullanılan önemli belirleyicilerdir. Bu konuda daha fazla bilgi edinmek isterseniz, İngilizce işaret zamirleri hakkındaki yazımıza da göz atabilirsiniz.

Özet Tablosu

Kullanım	Kural	Örnek
A	Sessiz bir sesle başlayan tekil, sayılabilir isimlerden önce.	a book, a car, a university
AN	Sesli bir sesle başlayan tekil, sayılabilir isimlerden önce.	an apple, an hour, an FBI agent

Ne Zaman “A” veya “An” Kullanılmaz?

Bazı durumlarda ise bu tanımlıkları kullanmaktan kaçınmalıyız. Bu durumlar da en az kurallar kadar önemlidir.

• Çoğul İsimlerle: “A/an” sadece tekil isimlerle kullanılır. Çoğul isimlerin önünde yer almaz.
  Yanlış: a books -> Doğru: books
• Sayılamayan İsimlerle (Uncountable Nouns): Su, bilgi, tavsiye, para, mobilya gibi sayılamayan isimlerle genellikle kullanılmaz.
  Yanlış: an advice -> Doğru: advice (veya a piece of advice)
  Yanlış: a water -> Doğru: water (veya a glass of water)
• Özel İsimlerle: Kişi, şehir, ülke gibi özel isimlerin önünde kullanılmaz.
  Yanlış: a Turkey -> Doğru: Turkey
  Yanlış: an Ayşe -> Doğru: Ayşe

İngilizce dilbilgisinin bu temel konusunu doğru anlamak, cümlelerinizi daha doğru ve doğal kurmanıza yardımcı olacaktır. Kuralları ve özellikle istisnaları bol bol pratik yaparak pekiştirmek en etkili yöntemdir. Daha fazla örnek ve detaylı açıklamalar için Cambridge Dictionary’nin ilgili dilbilgisi sayfasına göz atabilirsiniz. Bol şans!

1. “A” ve “an” arasındaki temel fark nedir?

Temel fark, kendilerinden sonra gelen kelimenin başlangıç sesidir. Kelime sessiz bir sesle başlıyorsa “a” (a car), sesli bir sesle başlıyorsa “an” (an apple) kullanılır. Kural harfe değil, sese dayalıdır.

2. Neden “a university” diyoruz da “an university” demiyoruz?

Çünkü “university” kelimesi yazılışta sesli ‘u’ harfi ile başlasa da, telaffuz edilirken “yu-niversiti” şeklinde, yani sessiz bir ‘y’ sesiyle başlar. Kural sese dayalı olduğu için sessiz sesin önüne “a” gelir.

3. Sayılamayan isimlerle “a” veya “an” kullanabilir miyim?

Genellikle hayır. “A” ve “an”, sayılabilen ve tekil isimler için kullanılır. Su (water), bilgi (information), tavsiye (advice) gibi sayılamayan isimlerle doğrudan kullanılmazlar. Ancak “a glass of water” (bir bardak su) gibi miktar belirten ifadelerle kullanılabilirler.

4. Mesleklerden bahsederken “a/an” kullanmak zorunda mıyım?

Evet, bir kişinin mesleğini belirtirken ismin önüne mutlaka “a” veya “an” getirilmelidir. Örneğin, “My father is a teacher” (Babam bir öğretmen) veya “She wants to be an artist” (O bir sanatçı olmak istiyor) demek doğrudur.

5. Özel isimlerin önünde “a” veya “an” kullanılır mı?

Hayır, Türkiye (Turkey), İstanbul (Istanbul), Ahmet (Ahmet) gibi kişi, şehir, ülke isimleri olan özel isimlerin önünde “a” veya “an” kullanılmaz.

6. “A/an” kelimelerinin tam olarak Türkçe karşılığı nedir?

“A” ve “an”, Türkçedeki “bir” kelimesine çok benzer bir anlam taşır. Ancak her zaman “bir” olarak çevrilmek zorunda değildir. Cümle içinde herhangi bir, belirsiz bir varlıktan bahsetmek için kullanılır. Örneğin, “I need a pen” cümlesi “Bir kaleme ihtiyacım var” anlamına gelir ve belirli bir kalem değil, herhangi bir kalem olduğunu ifade eder.