By İngilizce öğrenirken fiillerin sadece eylem bildirmediğini, bazen bir cümlenin öznesi veya nesnesi olarak da kullanılabildiğini fark etmiş olabilirsiniz. İşte bu noktada karşımıza “Gerunds” ve “Infinitives” kavramları çıkar. Türkçede “fiilimsi” olarak adlandırabileceğimiz bu yapılar, İngilizce cümle kurma becerinizin temel taşlarındandır. Bu yazıda, bu iki önemli konuyu tüm detaylarıyla ele alacak, aralarındaki farkları ve kullanım alanlarını bol örnekle pekiştireceğiz. Hazırsanız, İngilizce bilginize seviye atlatacak bu yolculuğa başlayalım!
Gerund Nedir? (-ing eki)
En basit tanımıyla Gerund, bir fiilin sonuna “-ing” eki getirilerek oluşturulan ve cümlede isim (ad) görevi gören kelimedir. Eylem bildiren bir fiil, bu ek sayesinde bir kavrama veya aktiviteye dönüşür. Tıpkı bir isim gibi cümlenin öznesi, nesnesi veya bir edattan (preposition) sonraki kısmı olabilir.
Gerund Kullanım Alanları
- Cümlenin Öznesi Olarak: Cümlenin başında, eylemin kendisini bir konu olarak belirtmek için kullanılır.
Örnek: Swimming is my favorite summer activity. (Yüzmek, benim en sevdiğim yaz aktivitesidir.)
Örnek: Learning a new language is exciting. (Yeni bir dil öğrenmek heyecan vericidir.) - Fiilin Nesnesi Olarak: Belirli fiillerden sonra, o fiilin neyi etkilediğini belirtmek için kullanılır.
Örnek: I enjoy watching movies. (Film izlemekten hoşlanırım.)
Örnek: She finished writing her essay. (Makalesini yazmayı bitirdi.) - Edatlardan (Prepositions) Sonra: İngilizcede “in, on, at, about, for, without” gibi edatlardan sonra bir fiil gelmesi gerekiyorsa, bu fiil mutlaka Gerund (-ing) halinde olmalıdır.
Örnek: He is good at solving puzzles. (O, bulmaca çözmede iyidir.)
Örnek: Thank you for helping me. (Bana yardım ettiğin için teşekkür ederim.)
Gerund ile Kullanılan Yaygın Fiiller
Bazı fiiller kendilerinden sonra bir fiil daha geldiğinde, bu ikinci fiilin Gerund olmasını gerektirir. İşte en sık karşılaşılanlardan bazıları:
| admit (itiraf etmek) | enjoy (hoşlanmak) | mind (aldırmak, umursamak) |
| avoid (kaçınmak) | finish (bitirmek) | miss (özlemek) |
| consider (düşünmek) | imagine (hayal etmek) | suggest (önermek) |
| deny (inkar etmek) | keep (devam etmek) | quit (bırakmak) |
Örnek: Would you mind opening the window? (Camı açmanızın bir sakıncası var mı?)
Infinitive Nedir? (to + Fiil)
Infinitive, bir fiilin “to” edatı ile birlikte kullanılan yalın halidir (to + Verb). Genellikle bir amacı, niyeti, isteği veya bir fikri ifade etmek için kullanılır. Türkçeye genellikle “-mek, -mak” olarak çevrilir.
Infinitive Kullanım Alanları
- Belirli Fiillerden Sonra: Tıpkı Gerund gibi, bazı fiiller de kendilerinden sonra Infinitive yapısı gerektirir.
Örnek: I want to learn Spanish. (İspanyolca öğrenmek istiyorum.)
Örnek: They decided to travel the world. (Dünyayı gezmeye karar verdiler.) - Sıfatlardan Sonra: Bir durumu veya duyguyu niteleyen sıfatlardan sonra sıkça kullanılır.
Örnek: It is important to be honest. (Dürüst olmak önemlidir.)
Örnek: I’m happy to help you. (Sana yardım etmekten mutluluk duyarım.) - Amaç Bildirmek İçin: Bir eylemin neden yapıldığını, amacını belirtmek için “için” anlamında kullanılır.
Örnek: He is studying hard to pass the exam. (Sınavı geçmek için çok çalışıyor.)
Örnek: I went to the kitchen to drink some water. (Biraz su içmek için mutfağa gittim.)
Infinitive ile Kullanılan Yaygın Fiiller
Kendilerinden sonra Infinitive yapısı alan en yaygın fiillerden bazıları şunlardır:
| agree (katılmak) | hope (ummak) | plan (planlamak) |
| ask (istemek, sormak) | learn (öğrenmek) | promise (söz vermek) |
| decide (karar vermek) | need (ihtiyaç duymak) | refuse (reddetmek) |
| expect (ummak) | offer (teklif etmek) | want (istemek) |
Örnek: She promised to call me later. (Beni sonra arayacağına söz verdi.)
Hem Gerund Hem Infinitive Alan Fiiller
İngilizcenin en ilginç yanlarından biri de bazı fiillerin hem Gerund hem de Infinitive alabilmesidir. Bu fiiller iki gruba ayrılır: anlamın değişmediği fiiller ve anlamın tamamen değiştiği fiiller.
1. Anlam Değişmeyen Fiiller
Bu fiillerden sonra Gerund da kullansanız Infinitive de kullansanız cümlenin anlamında önemli bir değişiklik olmaz.
- begin (başlamak)
- start (başlamak)
- continue (devam etmek)
- like (sevmek)
- love (çok sevmek)
- hate (nefret etmek)
- prefer (tercih etmek)
Örnek: It started to rain. = It started raining. (Yağmur yağmaya başladı.)
Örnek: I love to swim. = I love swimming. (Yüzmeyi çok severim.)
2. Anlam Değişen Fiiller
İşte dikkat etmeniz gereken en önemli nokta burasıdır. Aşağıdaki fiillerden sonra Gerund veya Infinitive kullanımı, cümlenin anlamını tamamen değiştirir.
| Fiil | + Gerund (-ing) Anlamı | + Infinitive (to + fiil) Anlamı |
|---|---|---|
| Remember | Geçmişte yapılmış bir şeyi hatırlamak. I remember meeting him last year. (Onunla geçen yıl tanıştığımı hatırlıyorum.) |
Yapılması gereken bir şeyi hatırlamak. Remember to lock the door. (Kapıyı kilitlemeyi unutma/hatırla.) |
| Forget | Geçmişte yapılmış bir şeyi unutmak. I’ll never forget watching that match. (O maçı izlediğimi asla unutmayacağım.) |
Yapılması gereken bir şeyi unutmak. Don’t forget to buy milk. (Süt almayı unutma.) |
| Stop | Yapılan bir eylemi sonlandırmak, bırakmak. He stopped smoking. (Sigara içmeyi bıraktı.) |
Başka bir şey yapmak için durmak. He stopped to smoke. (Sigara içmek için durdu.) |
| Try | Bir yöntemi denemek, test etmek. Try adding some salt. (Biraz tuz eklemeyi dene.) |
Çabalamak, gayret etmek. I tried to open the jar, but I couldn’t. (Kavanozu açmaya çalıştım ama başaramadım.) |
Bu kuralları öğrenmek ve doğru yerde kullanmak, İngilizce ifadenizi daha akıcı ve doğru hale getirecektir. Unutmayın, en iyi öğrenme yolu bol bol pratik yapmak ve örnek cümleler kurmaktır. Güvenilir İngilizce dilbilgisi kaynakları da bu süreçte size yardımcı olabilir.
Sonuç olarak, Gerunds ve Infinitives konusu ilk başta karmaşık görünebilir, ancak temel mantığını anladığınızda ve hangi fiillerin hangi yapıyı takip ettiğini öğrendiğinizde oldukça kolaylaşacaktır. Bir aktiviteden veya genel bir kavramdan bahsederken Gerund (-ing), bir amaç veya niyet belirtirken ise Infinitive (to + fiil) kullanıldığını aklınızda tutun. Bol şans!
Siz de konuyla ilgili aklınıza takılanları veya kendi örnek cümlelerinizi yorumlarda bizimle paylaşabilirsiniz!
Sık Sorulan Sorular
1. Gerund tam olarak ne demektir?
Gerund, bir fiilin sonuna ‘-ing’ eki alarak cümlede isim gibi davranan halidir. Örneğin, ‘reading’ kelimesi ‘okumak’ eylemini bir aktivite ismi olarak ifade eder: ‘Reading is fun’ (Okumak eğlencelidir).
2. Infinitive ne anlama gelir?
Infinitive, bir fiilin ‘to’ ile birlikte kullanılan yalın halidir (to read, to go, to see). Genellikle bir amaç, niyet veya gereklilik belirtir. Örneğin, ‘I need to study’ (Çalışmam gerekiyor).
3. Bir cümlede hem Gerund hem de Infinitive olabilir mi?
Evet, olabilir. Örneğin: ‘I prefer drinking coffee to start my day.’ (Günüme başlamak için kahve içmeyi tercih ederim.) Bu cümlede ‘drinking’ bir Gerund, ‘to start’ ise bir Infinitive’dir.
4. Hangi fiillerden sonra hem Gerund hem Infinitive kullanıldığını nasıl ezberleyebilirim?
Ezberlemek yerine fiilleri gruplara ayırarak ve bolca örnek cümle okuyarak öğrenmek daha etkilidir. Anlamı değişen (stop, remember) ve anlamı değişmeyen (start, like) fiilleri ayrı ayrı listeler halinde çalışmak işinizi kolaylaştıracaktır.
5. ‘Stop to do’ ve ‘stop doing’ arasındaki fark nedir?
Bu, en sık karıştırılan noktalardan biridir. ‘Stop doing something’ o eylemi tamamen bırakmak anlamına gelir (He stopped smoking – Sigarayı bıraktı). ‘Stop to do something’ ise bir eylemi yapmak amacıyla durmak demektir (He stopped to drink water – Su içmek için durdu).
6. İngilizcede edatlardan (prepositions) sonra her zaman Gerund mı kullanılır?
Evet, bu çok önemli bir kuraldır. ‘for, at, in, about, without, after, before’ gibi edatlardan sonra bir fiil kullanmanız gerekiyorsa, bu fiil daima Gerund (-ing) formunda olmalıdır. Örneğin: ‘She is interested in learning.’ (Öğrenmekle ilgileniyor.)